Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
00:00 - 01:00
Μαρία Μαρκοπούλου
01:00 - 03:00
Ηρακλής Ευστρατιάδης
03:00 - 05:00
Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
05:00 - 06:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
06:00 - 06:10
Μιχάλης Παπαευαγόρου - Νίτσα Παύλου - Χάρης Παναγιώτου
06:10 - 07:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
07:00 - 07:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου - Νίτσα Παύλου - Χάρης Παναγιώτου
07:05 - 08:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
08:00 - 08:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου - Χάρης Παναγιώτου - Νίτσα Παύλου
08:05 - 08:30
Μιχάλης Παπαευαγόρου - Νίτσα Παύλου - Χάρης Παναγιώτου
08:30 - 09:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
09:00 - 09:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου - Νίτσα Παύλου - Χάρης Παναγιώτου
09:05 - 10:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
10:00 - 10:10
Έλενα Χειλέτη
10:10 - 11:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
11:00 - 11:05
Έλενα Χειλέτη
11:05 - 12:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
12:00 - 12:05
Χρήστος Ζαβός
12:05 - 13:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
13:00 - 13:30
Πόλυς Χαραλάμπους - Χρήστος Ζαβός
13:30 - 15:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα Deutsche Welle
15:00 - 15:10
Χαρά Γεωργιάδη
15:10 - 16:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
16:00 - 16:05
Πανίκος Καρπέττας
16:05 - 17:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
17:00 - 17:10
Πανίκος Καρπέττας
17:10 - 18:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
18:00 - 18:05
Χρήστος Ζαβός
18:05 - 18:10
Γεωργία Αντωνιάδου
18:10 - 19:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
19:00 - 19:10
Φάνης Κρίγκος
19:10 - 21:00
Σώσης Θεοδοσίου
21:00 - 00:00
53 %
N
7.7 km/h
23 %
NE
14 km/h
37 %
S
11.1 km/h
N
9.8 km/h
74 %
W
19.2 km/h
51 %
N
1.6 km/h

Από την Ιστορία του Θέατρου στη Λεμεσό

Με την ευκαιρία της σημερινής, (27 Μαρτίου), Παγκόσμιας Ημέρας Θέατρου, κάποιες σημαντικές σελίδες από την περήφανη θεατρική Ιστορία στη Λεμεσό.

Οι πρώτες θεατρικές παραστάσεις στην Κύπρο στη Λεμεσό πραγματοποιήθηκαν. Σύμφωνα με τον μελετητή της ιστορίας του θεάτρου Γιάννη Κατσούρη, «το 1860 το Ελληνικό Υποπροξενείο Λεμεσού απασχόλησαν οι καταγγελίες εναντίον του Έλληνα υπηκόου Μιχαήλ Ευθυβούλου, ο οποίος στη Λεμεσό, τη νύχτα της 12ης προς την 13η Φεβρουαρίου, δημιούργησε επεισόδιο έξω από την οικία του Αβραάμ Χαραλάμπους στην οποία τη νύχτα εκείνη παιζόταν η τραγωδία Ορέστης». Ενώ για μια παράσταση του 1870 ο Κώστας Πιλαβάκης λέει ανάμεσα σε άλλα για την παράσταση «Ο Λεωνίδας»:

«Τόσος ανταγωνισμός παρατηρήθηκε για το πρόσωπο του Λεωνίδα, ώστε, ως διηγούνται οι παλαιότεροι, σε μιαν περίπτωση δημιουργήθηκε γι' αυτό ζωηρή διαίρεση του θιάσου, η δε αντιπολίτευση με τύμπανα και ζορνέδες απ' έξω από το θέατρο εματαίωσε την παράσταση».

Η πρώτη στην Κύπρο και ίσως και πανελληνίως παράσταση αρχαίας τραγωδίας στη δημοτική γλώσσα, ο «Οιδίπους Τύραννος» σε μετάφραση Νίκου Θ. Αντωνιάδη φιλόλογου καθηγητή στο Γυμνάσιο Λεμεσού και σκηνοθεσία Αρ. Ζήνωνος πραγματοποιήθηκε τον Μάιο1917.

Το πρώτο κυπριακό θεατρικό έργο το δράμα «Η Κύπρος και οι Ναΐται» γράφτηκε από τον Γεώργιο Σιβιτανίδη το 1869, ενώ λεμεσιανή επίσης είναι και η πρώτη γυναίκα θεατρική συγγραφέας με το δραματικό ειδύλλιο της «Η Δούλη Κύπρος» το 1890 η σπουδαία όπως είπαμε Πολυξένη Λοϊζιάς.

Πρώτος κύπριος ηθοποιός θεωρείται ο Αριστείδης Ζήνων (1882-1919) που έδρασε και στην Ελλάδα όπου υπήρξε μύστης στη Ν. Σκηνή του Χρηστομάνου, ενώ πρώτη γυναίκα ηθοποιός ήταν η αρσακειάδα Μαρία Ελευθερίου Γκαφιέρο που σπούδασε και θέατρο στη Δραματική Σχολή Αθηνών με καθηγήτρια την Μαρίκα Κοτοπούλη και έπαιξε θέατρο στην Αθήνα και τη Λεμεσό. Υπήρξε πνευματική αδελφή του Κωστή Παλαμά με τον οποίον διατηρούσε αλληλογραφία για πολλά χρόνια, ενώ κάποιοι μιλούσαν και για ένα μεγάλο μεταξύ τους έρωτα.

Να αναφέρουμε εδώ και τον παγκόσμιας φήμης λεμεσιανό σκηνοθέτη του θεάτρου και του κινηματογράφου (ίσως ο γνωστότερος παγκόσμια κύπριος όλων των εποχών), Μιχάλη Κακογιάννη και τον επίσης λεμεσιανό, πανελλήνια γνωστό ηθοποιό Σωτήρη Μουστάκα.

Ο πρώτος κύπριος θεατρώνης ήταν ο Ηρακλής Σκυριανίδη και στο ομώνυμο «Μπαρ» του που από το1871 και που 1907 το μετονόμασε σε «Αθήναιον» φιλοξενούσε παραστάσεις και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ μετακαλούσε και από την Ελλάδα σπουδαίους θιάσους με επιφανείς πρωταγωνιστές της εποχής. Τέτοιες εκδηλώσεις και παραστάσεις πραγματοποιούνταν από το 1880 και στο διπλανό του, το «Ακταίον» ενώ το 1912 προστέθηκε και το Θέατρο Χατζηπαύλου στην Αγίου Ανδρέου.

Στη θεατρική συγγραφή πέραν από τους Γεώργιο Σιβιτανίδη ( πρώτο κύπριο θεατρικό συγγραφέα) και την Πολυξένη Λοϊζιάδα ( πρώτη γυναίκα θεατρική συγγραφέα και όχι μόνο)που είδαμε στο πρώτο μέρος, έχουμε μια πλειάδα και άλλων σημαντικών θεατρικών συγγραφέων. Ο γιατρός Ιωάννης Καραγεωργιάδης (1842-1928) δεύτερος στη σειρά Δήμαρχος της Λεμεσού υπήρξε ανάμεσα σε άλλα και από τους πρώτους ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς με έργα όπως ,«Κύπρος Δούλη» (1898) «Ιουστινιανός και Θεοδώρα» (δράμα 1898) και «Ατλαντίς» (κωμωδία1923).

Οι δημοσιογράφοι και εκδότες Μενέλαος Φραγκούδης της εφημερίδας «Αλήθεια» (1897-1931), με το έμμετρο θεατρικό «Ντεζιπέ», Δημητρός Δημητριάδης του «Χρόνου» ( 1892-1964) με θεατρικά έργα όπως το «Ψυχές στον πόλεμο» 1944 που ανεβάστηκε και στο θέατρο «Mercury» του Λονδίνου και «Ο απόγονος» που κέρδισε το πρώτο βραβείο του Καλοκαιρίνειου Διαγωνισμού Παρνασσού της Αθήνας και ο εκδότης και σατιρικός ποιητής Εύσκιος Πεύκης με πολλά σατιρικά έργα. Ο εκδότης των εφημερίδων «Πυρσός» (πρώτη σοσιαλιστική εφημερίδα της Κύπρου) και «Παρατηρητής», Φασουλιώτης Γεώργιος με το έργο «Από τη μια μέρα στην άλλη δράμα εις τρεις πράξεις( 1938).

Μερικοί ακόμα σημαντικοί άνθρωποι της Λεμεσού στον τομέα της θεατρικής συγγραφής είναι ανάμεσα σε άλλους και οι: Ευγένιος Ζήνων (1876-1929) με γνωστότερο το έργο του «Ο Δικηγόρος» Comedie 1923. Ο σπουδαίος ποιητής μας Γλαύκος Αλιθέρσης με τα έργα ,«Ο Πύργος της Βαβέλ» τραγωδία 1937 και «Αροδαφνούσα» τραγωδία (Αλεξάνδρεια) 1939.

Η εκπαιδευτικός και για πολλά χρόνια διευθύντρια του Α Γυμνασίου Θηλέων Ελένη Αυτονόμου που έγραψε πολλά παιδικά θεατρικά έργα αλλά και δράματα μερικά των οποίων ανεβάστηκαν με μουσική του μεγάλου μας μουσουργού Σόλωνα Μιχαηλίδη. Η Αιμιλία Ορεινού (1905-198), που πολλά θεατρικά της έργα ανεβάστηκαν στην Αίγυπτο, Κύπρο και Ελλάδα. Ο πολυτάλαντος Γώγος Μιχαηλίδης- Μουτσοχίτο (1917-1985), θεατρικός συγγραφέας, επιθεωρησιογράφος, σκηνοθέτης, μουσικοσυνθέτης, χορογράφος, χορευτής και ηθοποιός, με καριέρα και στην Αμερική. Ο εκπαιδευτικός Θράσος Μακρυγιάννης πρωτοπόρος στη θεατρική ηθογραφία, με πολλά θεατρικά έργα και σκετς στην κυπριακή διάλεκτο. Ο επίσης εκπαιδευτικός-γυμνασιάρχης Κώστας Χαράκης με πολλά θεατρικά έργα. Ο πρωτοπόρος των σοσιαλιστικών ιδεών της Κύπρου Χριστόδουλος Χριστοδουλίδης με τη δραματική σκηνή «Η μοιραία στιγμή» που πρωτοδημοσιεύτηκε στο ρηξικέλευθο περιοδικό «Αβγή» (1924) της οποίας ήταν συνεκδότης μαζί με άλλους που αποτελούσαν την φιλολογική «Ομάδα των Δώδεκα» και που θα αναφερθούμε αργότερα. Ο λόγιος, ποιητής και κριτικός Αντωνάκης Γεωργιάδης που έγραφε και τη φιλολογική στήλη του «Παρατηρητή», έγραψε και ανέβασε σατιρικές Επιθεωρήσεις (1935 -1948). Ο πρόσφατα χαμένος Μιχάλης Πιτσιλλίδης που έγραψε πολλά θεατρικά έργα, κυπριακά σκετς, επιθεωρήσεις, και αξέχαστα τηλεοπτικά σενάρια όπως το κλασικό «Κατωθκιόν της Μαδαρής».

Στη μετάφραση αρχαίου δράματος να αναφέρουμε τον Νίκο Αντωνιάδη με την επαναστατική για την εποχή και πρωτοποριακή μετάφραση στη δημοτική του «Ο Οιδίπους Τύραννος» και τον πρόσφατα χαμένο Κωστή Κολώτα του οποίου οι μεταφράσεις ανεβάστηκαν στην Επίδαυρο και αλλού από το Εθνικό Θέατρο Ελλάδος, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος , τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου και πολλούς άλλους σημαντικούς θιάσους.

Στους ηθοποιούς που αναφέραμε ήδη στο πρώτο μέρος να μη παραλείψουμε και τους Θεόδωρο Μορίδη που διέπρεψε στην Ελλάδα, τον Πωλ Ράλλυ με καριέρα στο Χόλλυγουντ, τον Δημήτρη Ποταμίτη, σημαντικός επίσης και ως θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης, ποιητής και θιασάρχης

Στην σκηνογραφία διέπρεψαν οι Νίκος Νικολαΐδης (ζωγράφος και λογοτέχνης),

Γεώργιος Φασουλιώτης, (σκιτσογράφος, εκπαιδευτικός και εκδότης της σημαντικής σατιρικής εφημερίδας «Το Γέλιο»), ο ζωγράφος, γλύπτης, σκιτσογράφος και εκδότης Γεώργιος Μαυρογένης, ο ζωγράφος Βίκτωρας Ιωαννίδης και άλλοι.

Ο άλλος Νίκος Νικολαΐδης- ο «οπτικός»- εκτός από ηθοποιός και σκηνοθέτης είναι και ο δημιουργός του μοναδικού στη Κύπρο θεατρικού αρχείου που κληροδότησε στον Δήμο Λεμεσού και αποτελεί το κύριο συστατικό μέρος του Θεατρικού Μουσείου Κύπρου που λειτουργεί σύντομα στη πόλη μας.

Στο μελόδραμα διέπρεψαν ανάμεσα σε άλλους η Καλλιόπη Καστάν πρώτη γυναίκα υψίφωνος της Κύπρου που έπαιξε στην Όπερα της Βιέννης, στη Τσεχοσλοβακία, Αίγυπτο, Κύπρο και αλλού, ο Σόλων Μιχαηλίδης με το πρώτο παγκύπρια ανέβασμα όπερας («Διδώ και Αινείας») και ο βαρύτονος Περικλής Μαρκουλής, για να περιοριστούμε εδώ.

Δεν μπορούμε όμως να κλείσουμε το κεφάλαιο «Θέατρο» ( που παραλείπουμε σίγουρα και πολλά άλλα εξίσου σημαντικά), χωρίς να μην αναφερθούμε σε ένα τόσο σημαντικό άνθρωπο- πανελλήνιας εμβέλειας- όπως είναι ο γνήσια λεμεσιανός Αιμίλιος Χουρμούζιος, ψυχή για πολλά χρόνια του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας και δημιουργού των παγκόσμιας φήμης θεατρικών θεσμών, του Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Επιδαύρου και Φεστιβάλ Αθηνών.

Add to Νέα Σταθμού: 
0