Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
00:00 - 01:00
Μαρία Μαρκοπούλου
01:00 - 03:00
Ηρακλής Ευστρατιάδης
03:00 - 05:00
Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
05:00 - 06:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
06:00 - 06:10
Μιχάλης Παπαευαγόρου, Νίτσα Παύλου, Χάρης Παναγιώτου, Γιάννης Κωστακόπουλος, Χριστόφορος Νέστωρος
06:10 - 07:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
07:00 - 07:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου, Νίτσα Παύλου, Χάρης Παναγιώτου, Γιάννης Κωστακόπουλος, Χριστόφορος Νέστωρος
07:05 - 08:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
08:00 - 08:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου, Χάρης Παναγιώτου, Νίτσα Παύλου, Γιάννης Κωστακόπουλος, Χριστόφορος Νέστωρος
08:05 - 08:30
Μιχάλης Παπαευαγόρου, Νίτσα Παύλου, Χάρης Παναγιώτου, Γιάννης Κωστακόπουλος, Χριστόφορος Νέστωρος
08:30 - 09:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
09:00 - 09:05
Μιχάλης Παπαευαγόρου, Νίτσα Παύλου, Χάρης Παναγιώτου, Γιάννης Κωστακόπουλος, Χριστόφορος Νέστωρος
09:05 - 10:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
10:00 - 10:10
Έλενα Χειλέτη
10:10 - 11:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
11:00 - 11:05
Έλενα Χειλέτη
11:05 - 12:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
12:00 - 12:05
Δημοσιογραφικό Τμήμα
13:00 - 13:30
Πόλυς Χαραλάμπους, Κωνσταντίνος Νικολάου
13:30 - 15:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα Deutsche Welle
15:00 - 15:10
Χαρά Γεωργιάδη
15:10 - 16:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
16:00 - 16:05
Πανίκος Καρπέττας
16:05 - 17:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
17:00 - 17:10
Πανίκος Καρπέττας
17:10 - 18:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
18:00 - 18:05
Γεωργία Αντωνιάδου
18:10 - 19:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
19:00 - 19:10
Φάνης Κρίγκος
19:10 - 21:00
Σώσης Θεοδοσίου
21:00 - 00:00
66 %
N
0 km/h
58 %
SE
3.9 km/h
75 %
SW
3.7 km/h
SW
14 km/h
87 %
NE
3.9 km/h
70 %
NW
0 km/h

Τα σωστά ελληνικά. Από που προέρχονται οι φράσεις.

Καθημερινά τόσο στον προφορικό όσο και στο γραπτό λόγο χρησιμοποιούμε φράσεις που προέρχονται α)από την αρχαία ελληνική (π.χ φείδου χρόνου, μηδέν άγαν κλπ.) β) από την Αγία Γραφή(δεύρο έξω, επί τον τύπον των ήλων, νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κλπ.) και γ)από τη λόγια παράδοση(εν κατακλείδι, επ’ αυτοφώρω, κλπ.).Πολλές φορές αυτές οι φράσεις ακριβώς επειδή αποτελούν «απολιθώματα» στο νεοελληνικό λόγο δε χρησιμοποιούνται σωστά, δηλ. είτε είναι ανορθόγραφες {χαρακτηριστική περίπτωση τα «εν πάσει περιπτώσει» (το σωστό είναι «εν πάσΗ περιπτώσει»), »δόξα το Θεό»(το σωστό είναι «δόξα τΩ θεΩ»,κλπ.},είτε είναι λανθασμένες συντακτικά (π.χ πολλοί λένε «νους υγιής εν σώματι υγιές» ,αντί για το ορθό «νους υγιής εν σώματι υγιΗ»). Άρα μια καταγραφή μερικών τέτοιων φράσεων ίσως μας «γλιτώσει» από μερικά κωμικοτραγικά σφάλματα που βλέπουμε και ακούμε κάθε μέρα γύρω μας. Δίπλα σε κάθε φράση θα δίνεται η σημασία της και ίσως και κάποιο παράδειγμα και σημειώσεις για την προέλευσή της.
Η καταγραφή θα γίνει με αλφαβητική σειρά. Για την καταγραφή των φράσεων κύριος οδηγός υπήρξε το βιβλίο του Γ. Μαρκαντωνάτου Λεξικό Αρχαίων ,βυζαντινών και λόγιων φράσεων της Ν.Ελληνικής. (εκδ.Gutenberg).


Μέρος Ε

Εάλω η πόλις = Κυριεύθηκε η πόλη. Έπεσε η πόλη. Μεταφ. λέγεται καμιά φορά για κάτι που χάθηκε άδοξα(Η απελπισμένη κραυγή που αντήχησε στην Κωνσταντινούπολη, όταν οι ορδές του Μωάμεθ ορμούσαν μέσα στην πόλη από την εκπορθημένη Κερκόπορτα).


Εάν το άλας μωρανθή = Δηλαδή ,αν λείψου οι λίγοι και οι εκλεκτοί.
(Ματθ.Ε.13)


Εασουν αυτό χαίρειν = Αφησέ το να πάει στο καλό. Μη σε ξανανοιάξει γι αυτό(Φράση πολύ εύχρηστη στην αρχαία ελληνική Πβ. Πλάτ., Κρίτ. 45Α,κ.α)


Εγέρθητι(πληθ. Εγέρθητε) = Σήκω-Σηκωθείτε.

 

Εδέησε = έγινε δυνατό. Π.χ.»Εδέησε να σταλεί και εδώ ένας αρμόδιος».


Ει δε μή = διαφορετικά.


Ει δυνατόν = Π.χ «Θα παρακαλούσα να μου εξοφλούσατε τώρα ,ει δυνατόν ,το χρέος σας».


Είδωλα καμόντων = σκιές νεκρών(Πβ.Οιδ. λ.476.)


Είθισται = είναι συνηθισμένο.


Εική και ως έτυχεν = Στην τύχη, όπως, όπως, στα κουτουρού, στα τυφλά. Π.χ.»Είναι αχαρακτήριστη η τακτική αυτού του υπαλλήλου να βάζει τα έγγραφα εική και ως έτυχε στους φακέλους και να αδιαφορεί για όλα».


Είπα και ελάλησα , αμαρτίαν ουκ έχω = Η φράση χρησιμοποιείται με την έννοια :εγώ ξεκαθάρισα από πριν τη θέση μου, προειδοποίησα για τη στάση μου-τώρα δεν έχω καμιά ευθύνη για ό,τι έγινε ή ό,τι θα γίνει.(Πβ.Ιω.ΙΕ.22.)


Είπερ ποτέ και άλλοτε = περισσότερο από κάθε άλλη φορά.


Ειρήνη υμίν = Απευθύνεται σε ανθρώπους που φιλονικούν μεταξύ τους. (Γνωστή ευαγγελική φράση,Πβ.Ιω.Κ21 και 27).


14.Ειρήσθω εν παρόδω = ας ειπωθεί παρενθεντικά, παρεμπιπτόντως.
15.Εις αιωνίους μονάς = Στη φράση «Απεδήμησεν εις αιωνίους μονάς».
(=πέθανε).


Εις (ες) αύριον τα σπουδαία = Ας αφήσουμε για αύριο τα πιο σημαντικά. Αύριο βλέπουμε για τα πιο σοβαρά ζητήματα.(Πβ.Πλούτ.,Πελοπ.10) (Έχει προβληθεί και η άποψη ότι η φράση είναι «ες(αφ-ες) αύριον τα σπουδαία =άφησε για αύριο τα σπουδαία).


Εις γενεάς γενεών = Αιώνια ,για πάντα.


Εις επήκοον =φανερά, μπροστά σε όλους. Π.χ «Τον έβρισε εις επήκοον όλων».


Εις επίμετρον, εις επίρρωσιν, εις ζωήν αιώνιον, εις μάτην, εις(ες) κόρακας = επιπλέον,σε ενίσχυση,σε αιώνια ζωή(για πάντα),μάταια, στο διάβολο.


21.Εισάκουσόν με ,Κύριε = Κύριε, άκουσε την προσευχή μου(Πβ.Ψαλμ.16.1)


Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης =Ένας είναι ο καλύτερος οιωνός να υπερασπιζόμαστε την πατρίδα.(Τη φράση είπε ο Έκτορας στον Πολυδάμαντα.Πβ.Ιλ.Μ.243).


Εις τας αγκάλας του Μορφέως = μεταφορ. σε βαθύτατο ύπνο.


Εις τας ελληνικάς καλένδας = δηλαδή ποτέ.


Εις το διηνεκές = για πάντα.


Εις το επανιδείν = ευχή ή αποχαιρετισμός.


Εις το πυρ το εξώτερον = Στην κόλαση, σε αιώνια καταδίκη, σε αιώνια κατάρα(Ματθ.Η.12).


Εις τον αιώνα τον άπαντα = Αιώνια ,για πάντα.


Εις τον καιάδα =Στη φράση «Ρίχνω κάτι εις τον καιάδα»(σαν άχρηστο ή επιζήμιο)(Καιάδας = Βάραθρο στη Σπάρτη, όπου οι Σπαρτιάτες έριχναν τους κακούργους και τους προδότες).

Έπεται συνέχεια

Add to Νέα Σταθμού: 
0