72 %
S
5.8 km/h
73 %
SW
5.1 km/h
74 %
E
3.5 km/h
S
3.7 km/h
78 %
S
17.1 km/h
99 %
SW
0 km/h

Περιβάλλον Για Όλους: O Σταχτοκεφαλάς, το πουλί «χασάπης»

09:00 04.03.2019
Ένα τεμπέλικο πουλί, που θα το αναγνωρίσετε από τις παράφωνες κραυγές του! Πρόκειται για τον σταχτοκεφαλά ή αλλιώς γαϊδουροκεφαλάς που είναι ένα μεταναστευτικό είδος [3] και ένας κοινός επισκέπτης του νησιού μας, ιδιαίτερα την εποχή του φθινοπώρου [1]. Έχει το επιστημονικό όνομα Lanius minor. Πρόκειται για μια μεγαλόσωμη δακκανούρα, το μήκος της οποίας κυμαίνεται στα 20 cm [4,5]. Το κεφάλι και η ράχη του Σταχτοκεφαλά έχουν σταχτί χρώμα, ενώ το κάτω μέρος του έχει ανοιχτή γκριζοκόκκινη απόχρωση [4,5]. Η ουρά, τα πόδια και οι φτερούγες του έχουν μαύρο χρώμα. Επιπρόσθετα, οι φτερούγες του είναι μακριές με χαρακτηριστική λευκή ράβδωση [4,5]. Κύριο εξωτερικό χαρακτηριστικό του είναι επίσης η πλατιά μαύρη λουρίδα που εκτείνεται μέχρι μάγουλά του. Το ράμφος του είναι μαυριδερό, σκληρό, δυνατό και γαμψό με κυρτή άκρη [1,4,5]. Το αρσενικό και το θηλυκό δεν παρουσιάζουν μεταξύ τους κάποιο φυλετικό διμορφισμό [1,5].
 
Φωλιάζει σε ανοιχτές πεδινές περιοχές με αραιά δέντρα και θάμνους. Τυπικός βιότοπος τους είναι οι ανοιχτές καλλιεργήσιμες και ξηρές χερσαίες εκτάσεις από πετρώδη λιβάδια με μικρές συστάδες δέντρων και θάμνων [2,3,4]. Αγαπημένη συνήθεια του είναι να κελαηδά από την κορυφή θάμνων ή δέντρων που βρίσκονται στα όρια της επικράτειάς του [2]. Επίσης, του αρέσει να κρατιέται σκαρφαλωμένο σ’ ένα ψηλό κλαδί, από το οποίο παρατηρεί την περιοχή του, και είναι πάντα έτοιμο να επιτεθεί στη λεία του. Η τροφή του αποτελείται από έντομα, σκουλήκια, μικρές σαύρες και κάποτε μικρά πουλιά [5]. Η μεγαλύτερη ιδιομορφία του Σταχτοκεφαλά είναι ότι αρέσκεται να θανατώνει και να αποθηκεύει τη λεία του πάνω σε μυτερά αγκάθια διαφόρων δέντρων ή θάμνων.
 
Για την ιδιότητά του αυτή αποκαλείται συχνά ως το πουλί «χασάπης» [1].
O Σταχτοκεφαλάς γεννά 5-6 αυγά και τα κλωσά για 15-16 ημέρες [4]. Η κύρια απειλή του είναι το κυνήγι [6], γι’ αυτό και ανήκει μέσα στα άγρια πτηνά, η προστασία των οποίων επιβάλλει τον καθορισμό Ζωνών Ειδικής Προστασίας, με βάση τον Περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμο (Ν. 152(1)/2003) [7]. Ας το προστατέψουμε λοιπόν, τον Σταχτοκεφαλά, το πουλί χασάπης.
 
Έρευνα-Παρουσίαση:
Δρ Ανδρέας Χατζηχαμπής & Δρ Δήμητρα Παρασκευά-Χατζηχαμπή, Βιολόγοι - Περιβαλλοντολόγοι
Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (www.kykpee.org)
Ιεράς Μητρόπολης Λεμεσού