Μαρία Μαρκοπούλου
00:00 - 02:00
Ειρήνη Λαλάκη
02:00 - 04:00
Ηρακλής Ευστρατιάδης
04:00 - 06:00
Ηρακλής Ευστρατιάδης
06:00 - 07:00
Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
07:00 - 10:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
10:00 - 10:10
Πόλυς Χαραλάμπους
10:10 - 11:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
11:00 - 11:05
Έμιλυ Βασιλειάδου
11:05 - 12:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
12:00 - 12:05
Έμιλυ Βασιλειάδου
12:05 - 13:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
13:00 - 13:10
Σπύρος Βασιλάκος
13:10 - 15:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα Deutsche Welle
15:00 - 15:10
Δημοσιογραφικό Τμήμα
16:00 - 16:10
Δημοσιογραφικό Τμήμα
17:00 - 17:15
Σώσης Θεοδοσίου
17:05 - 18:00
Δημοσιογραφικό Τμήμα
18:00 - 18:10
Σώσης Θεοδοσίου
18:10 - 19:00
Γιώργος Παυλίδης
19:00 - 22:00
Ανδρέας Βερναρδής
22:00 - 00:00
79 %
N
3.5 km/h
98 %
N
4.2 km/h
93 %
SW
0.2 km/h
SE
0 km/h
50 %
S
16.7 km/h
99 %
SW
14.3 km/h

Περιβάλλον Για Όλους: Νυχτερίδες της Κύπρου και η ανάγκη προστασίας τους

09:00 13.11.2019
Το 1897 ο συγγραφέας Μπραμ Στόκερ στο μυθιστόρημα του «Δράκουλας» περιγράφει την εικόνα ενός μυθικού πλάσματος με μορφή ανθρώπου και χαρακτηριστικά νυχτερίδας όπως τα φτερά, το οποίο έσπερνε τρόμο και πανικό με τις αιμοδιψείς του ορέξεις. Έτσι, ενισχύεται ακόμη περισσότερο η διασύνδεση των νυχτερίδων με σκοτεινούς μύθους και παράξενες δοξασίες, που πηγάζουν από τον Μεσαίωνα και βασίζονται εξολοκλήρου στην ιδιόμορφη εξωτερική εμφάνιση και τον νυχτόβιο χαρακτήρα τους. Είναι επιβλαβείς οι νυχτερίδες για τον άνθρωπο και τί πραγματικά γνωρίζουμε για τις νυχτερίδες του τόπου μας; Οι νυχτερίδες παρόλο που έχουν την ικανότητα πτήσης, εντούτοις δεν είναι πουλιά αλλά θηλαστικά. Οφείλουν το πέταγμα τους σε λεπτή δερματώδη μεμβράνη η οποία καλύπτει τα μακριά δάκτυλα των πρόσθιων άκρων τους και τα ενώνει με τα πόδια και την ουρά. Έχουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη την αίσθηση της ακοής και χρησιμοποιούν την μέθοδο του ηχοεντοπισμού, δηλαδή παράγουν σύντομες ηπερηχητικές κραυγές και ακούν την αντίχηση τους στα έντομα και τα διάφορα εμπόδια [1,2]. Έτσι οι νυχτερίδες μπορούν να κυνηγήσουν αποτελεσματικά ακόμα και στο απόλυτο σκοτάδι, γεγονός που τις καθιστά εξαίρετους κυνηγούς ιπτάμενων εντόμων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι μια μικρή αποικία από 200 άτομα νυχτερίδας μπορεί σε ένα χρόνο να καταναλώσει 110 εκατομμύρια έντομα συμπεριλαμβανομένου νυχτοπεταλούδων και κουνουπιών [1,3]. Από τα ~1240 είδη νυχτερίδων στον κόσμο, το ~70% είναι εντομοφάγα ενώ τα υπόλοιπα είδη είναι φρουτοφάγα.
 
Μόνο ένας μικρό αριθμός είναι σαρκοφάγα και μόνο 3 είδη της Λατινικής Αμερικής είναι αιματοφάγα [3,4]. Από αυτό τον μεγάλο αριθμό ειδών, στην Κύπρο έχουν καταγραφεί 20 διαφορετικά είδη νυχτερίδας που περιλαμβάνουν τις ρινόλοφους (Rhinolophus spp) με χαρακτηριστικές πτυχώσεις στη μύτη, τις μικροσκοπικές πιπιστρέλες (Pipistrellus spp), τις ωτονυχτερίδες (Plecotus kolombatovici) με χαρακτηριστικά υπερμεγέθη αυτιά, τις πτερυγονυχτερίδες (Miniopterus schreibersii) αλλά και τη μοναδική φρουτοφάγο νυχτερίδα της Ευρώπης γνωστή με το κυπριακό όνομα νυχτοπάππαρος (Rousettus aegyptiacus) [1,2]. Παλαιότερα, η άγνοια του ανθρώπου οδήγησε διαχρονικά σε καταπολέμηση των νυχτερίδων αφού συνδέονταν με δεισιδαιμονίες και κακούς οιωνούς.
 
Ιδιαίτερα στην περίπτωση του νυχτοπάππαρου, το κυνήγι ήταν συστηματικό και εντατικό αφού αντιμετωπιζόταν ως επιβλαβές είδος για τις καλλιέργειες, με αποτέλεσμα την δραματική μείωση του πληθυσμού τους στην Κύπρο.
 
Στην πραγματικότητα, οι νυχτερίδες είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα ζώα για τον άνθρωπο αφού περιορίζουν την υπέρμετρη αύξηση επιβλαβών εντόμων και μυκήτων που προσβάλλουν τις καλλιέργειες, ενώ συμβάλλουν στην γονιμοποίηση και διασπορά των φυτών μεταφέροντας γύρη και καρπούς σε μεγάλες αποστάσεις. Επίσης, συμβάλλουν έμμεσα στη δημιουργία έφορων εδαφών αφού τα περιττώματα τους μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο λίπασμα [2,3]. Είναι προσωπικό χρέος για τον καθένα από εμάς να προστατεύσει αυτά τα μοναδικά ζώα. Ας προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε τους φυσικούς βιοτόπους της νυχτερίδας και παράλληλα να δημιουργήσουμε τεχνητά καταφύγια ώστε να διασφαλίσουμε την επιβίωση του ζώου αυτού. Ας περιορίσουμε την χρήση εντομοκτόνων και άλλων χημικών ουσιών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν οποιαδήποτε βλάβη τόσο στα ίδια τα ζώα όσο και στους βιοτόπους τους. Μπορούμε;
 
Έρευνα-Παρουσίαση:
Δρ Ανδρέας Χατζηχαμπής & Δρ Δήμητρα Παρασκευά-Χατζηχαμπή, Βιολόγοι - Περιβαλλοντολόγοι Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (www.kykpee.org)
Ιεράς Μητρόπολης Λεμεσού